O Golubiću
 
   
   
   
   
   
   
   
   
 
Projekti
 
   
   
   
>
 
 
Galerija
 
   
   
>
 
>
 
>
 

Crkva

CRKVA I NJEN ZNAČAJ ZA KULTURNI RAZVOJ GOLUBIĆA

Nama Golubićanima kao i ostalim Krajišnicima desila se nesreća i rat 1991-1995. koji je završio progonom srpskog življa sa njihovih ognjišta. U tuđini godinama, boljele su rane izbjegličke. Ali u duši Golubićana živio je zvon zvona crkve Sv.Arhiđakona Stefana. I baš taj zvon ujedinio je sve Golubićane rasijane po cijelome svijetu. Rodila se zajednička velika želja obnoviti svoju crkvu i baš u njoj i pored njenih drevnih zidova, pored grobova naših predaka sretati se, radovati, opet zborovati. Prilozima naroda Golubićkog i mnogih koji su taj narod razumjeli uz pomoć Eparhije dalmatinske i odanih aktivista 2010. god., zablista, kao zvijezda nebeska, naša crkva golubićka. I sada svake godine na dan hramovne slave 15. Avgusta, evo ti naroda Golubićkog. Dolaze ljudi iz bijelog svijeta da obiđu stara ognjišta, i da u slavu Boga, učestvuju u litiji oko svoje crkve koja je 2012. godine proslavila 550 godina postojanja.

Crkva u Golubiću posvećena je Prijenosu moštiju svetog prvomučenika i Arhiđakona Stefana, u Sjevernoj Dalmaciji jedinstvenom patronu.
Istoričar i dalmatinski episkop Nikodim Milaš, autor Pravoslavne Dalmacije, piše da je ova crkva podignuta 1462.g. blagoslovom zetskog mitropolita Josifa u čast Sv. Stevana, kada i crkve u Polači, Pađenima u Kuli Atlagića. Istovjetni podaci koji utvrđuju pomenuti iskaz nalaze se i kod Grimanija, za čijeg upravljanja provincijom nastaje opširni katastarski popis iz 1753. godine.
Crkvu sv. Arhiđakona Stefana je tokom svog postojanja obnavljana nekoliko puta. Velika obnova crkve bila je u 17. Vijeku a bilo je i manjih obnova poslije toga.
Crkva Sv.Stefana je sada živopisana fresko slikama izvedenim u tradicijama vizantijske estetike. Blagoslovom episkopa dalmatinskog Fotija i neposrednim staranjem jereja Borisa Milinkovića unutrašnjost golubićke crkve je 2010. u potpunosti oslikana freskama. Slikar Petar Bilić i njegova radionica su u tehnici akrilika po ikonografski utvrđenim pravilima oslikali sve prostore, propisno ih označili titlama, a na nadsvođu južnih vrata ostavili ktitorski zapis.

Poslušajte zvona crkve Svetog Stevana u Golubiću:


.......

ARHITEKTURA CRKVE

Po tipu osnove ova se građevina sasvim uklapa u arhitekturi Dalmacije dominantan tok. Izrazito podužnog je oblika sa polukružnom apsidom na istoku dok je no elevaciji ona ipak nešto posebno. Zasvedena je poluobličastim svodom, jednako priprata i dvostruko viši naos, a apsida polu-kalotom. Unutrašnjost naosa je podijeljena na tri traveja, od kojih je središnji više nego dvostruko širi od zapadnog a ovaj skoro upola širi od istočnog. Prostor centralnog traveja je kontinuiran, zapadni odgovara površini uzdignutog hora dok istočni zatvara ikonostas i pritiskaju ga mase trijumfalnog i pojasnog luka. Hor je sada betonski, nekoć zasigurno drveni i do njega se stiže stepeništem flankiranim uz sjeverni zid. Ograda hora ima oslonce na pilastrima no strani, iz kojih ishode pojasni ojačavajući luci. Slično rješenje primjenjeno je i u istočnom traveju. Priprata je u osnovi deformisan kvadrat, a njeni zidovi su unekoliko deblji od zidova naosa, široki oko 1 metar. Sasvim je realna pomisao da je to mogla biti baza prvobitnog zvonika ili kule na pročelju, tim više što se nameću analogije sa jednom grupom spomenika u okolini Benkovca. Nipošto nije zanemariva ni srodnost prostornog rješenja ove crkve sa tom grupom, jer se i tu radi o građevinama sa tri traveja, polukružnom apsidom i drugim elementima karakterističnim za ranoromaničku i romaničku arhitekturu. Snažni kontrafor na istočnom djelu južnog zida nastao je u novije vrijeme sa ciljem da, koliko je moguće, statički učvrsti građevinu i spriječi klizanje objekta.

Silueta crkve niukoliko ne odražava visine svodova unutar građevine jer je krovište uzdignuto jedan sprat iznad naosa, a na priprati, čak za dva puta. U vrh krova priprate vide se spolja u nivou trifore zvonika, ali i iznutra, ispupčenja iz zidnog platna koja podsjećaju na završetak sljemena prijašnjeg krova ili možda na čelo preslice. Na unutrašnjim stranama zidova vidljivi su utori za grede kojima je ovaj prostor dijeljen na spratove. Ideja pojedinih autora o westwerk-u sličnom onom posvjedočenom na crkvama u nedalekoj Biskupiji, lokalitetima Lopuška Glavica, Stupovi i Crkvina, a posebno u reprezentativnom izdanju na crkvi sv. Spasa u Cetini, zahtjeva dodatne analize."
Nasuprot ostalim zidovima crkve, ovi iznad priprate nisu okrečeni, pa je moguće ispod više slojeva maltera različite starosti nazreti upotrebljeni materijal i tehniku zidanja kakva je zacijelo korištena i na ostalim dijelovima građevine. Iz ovog prostora komunicira se direktno sa zvonikom, a posredstvom drvenih skela sa nadvišenim dijelom iznad naosa, u kom nema ništa sem otvorene drveno-gredne konstrukcije, što ostavlja vidljivom kosine svoda ispod.
Zidovi izdignutog dijela građevine su jednake debljine kao i oni na visini od oko 2 m, osim južnog, poprilično opteretivši svojom težinom temelje, koji već zbog pozicije na pristanku malog humka imaju tendenciju klizanja u polje. To je bio dovoljan razlog da se u jednom momentu sazida potporni zid-kontrafor na sjecištu apsidalnog i južnog zida. Od temeljnog zida na do visine od oko 6 m potporanj se vertikalno uznosi, a onda pravi kosinu do početka krova. Slično rješenje nalazimo i na crkvi manastira Krke gde su ojačani zapadni i južni zid.

.......

Izdizanjem krovne konstrukcije znatno iznad čela svoda stvoreno je mnogo prostora za čiji nastanak i funkciju ne nalazimo dovoljno ubjedljive motive. Moguće da je podizanje sadašnjeg, naknadno pridodatog zvonika zahtjevalo vizuelno ujednačavanje cijele građevine, pa je sada u opštem izgledu stvorena vanjština nespretno stepenovanih masa. Apsida je preniska, čisti kutijasti volumen naosa je znatno viši, na njega je naslonjen vertikalno položen volumen priprate još je 2 m viši, dok je zvonik sa svojih 19 m gotovo izjednačen sa dužinom crkve.
Unutrašnjost crkve, s obzirom na reduciran broj otvora, poprilično je tamna. Ka južnom zidu naosa su niska, utonula vrata, prozor do njega i isti takav na sjevernom zidu su mali i uz to markirani kosim klupama, tako da svjetlost prodire isključivo kroz istočni ulaz, ispod trijema zvonika. Mali pravougaono rješeni otvori ispod linije krova nemaju nikakvu ulogu u osvijetljenju broda crkve, kao ni jednako mali,prema južnom zidu pomaknuti prozor apside.
Najnovija istraživanja su u međuvremenu ovu crkvu kao i niz drugih u užem kraju zamislili kao kupolna rješenja i to bez obzira što centralni travej nije kvadratnog presjeka. Građevina je, za ovdašnje prilike, zavidnih dimenzija, što može posredno govoriti o ekonomskoj snazi sredine, pogotovo u vrijeme nadogradnje. Izvana je malterisana pa obijeljena i tako pozicionirana da potpuno vlada prostornom situacijom, dapače, sa svih prilaza Kninu.
Osnovni materijal za gradnju jeste polupješčenjak u formi lomljenca, kamen kojim ovaj kraj obiluje, zatim sivosmeđa muljika od kojega je sastavljena podloga crkve i okolno groblje, dok se za tu i tamo koristio, posebno na ulaznom dijelu, prvoklasni sedimentni vapnenac - mosor. Tehnika zidanja prilagođena je vrsti kamena i geometrijskom obrascu koji se slijedio tako da se između lomljenaca i pritesanog kamenja, zbog postojanosti samog zida, umetalo dosta žbuke. Pomisao o srednjovjekovnoj gradnji crkve razvila se kada je, poslednjih decenija 19. vijeka, Frane Bulić publikovao Marunov nalaz spolija na kom se čita E MARIE,' za koga je pretpostavio da je donesen sa Kapitula, lokaliteta u neposrednoj blizini Knina, gdje su otkriveni ostaci crkve i samostana sv. Bartolomeja. Koristeći se podacima o umrlima rimokatoličke župe u Kninu, gdje se navodi sancti Stephani in suburbia, Marun je posumnjao da se radi o golubićkoj crkvi, već i stoga što je u pločniku iste crkve bilo toliko spolija složenih kako ih nigdje u tolikom broju ne opazismo. O crkvi istog imena, ali Stefana kralja ugarskog, podatak donosi i nezaobilazni Farlati. Kako i drugi podaci iz zadarskog arhiva govore o postojanju ove crkve označavajući je kao parohijalnu, smještenu u podgrađu ili predgrađu grada, mlađi istraživači se opredjeljuju za ubikaciju neposredno ispod zidina tvrđave, kod Loredanovih vrata. Međutim, ova srednjovjekovna crkva, kao i niz drugih posvjedočenih pisanim izvorima nije arheološki potvrđena. Od pomenutog originalnog poda golubićke crkve nije ostalo skoro ništa, jer je nestručnom intervencijom 1932. godine uklonjen i nadomješten potpuno neodgovarajućom teraco izvedbom, a pod od kamenih ploča je preostao samo u priprati.
U razmatranju starosti građevine treba konsultovati još jedan dragoijeni istorijski izvor čija je autentičnost potvrđena na ne malom broju primjera. To je kartografski prikaz područja srednje Dalmacije Venecijanca Mateje Pagana. Na njoj je sjeverozapadno od Knina, iznad sutoka dvaju riječnih tokova, ubilježena tipski kao i sve ostale, crkvena građevina za koju smo slobodni pretpostaviti da je upravo Sv.Stefan, pogotovo što je jedna od rijeka imenovana kao BUTISIN F.(lumen), dok bi druga bila sadašnji Radljevac.
Karta je prikazala stanje iz treće decenije 16. vijeka i ona bi bila terminus ante quern izgradnje. Svakako nam se čini da onaj dio građevine, kog je kao čahura zatvorila poznija gradnja, doista ranosrednjovjekovnog porijekla, dok su nadogradnje nastale onda kada se, po svoj prilici konsoliduje etnička slika nakon bitnih pomjeranja izazvanih osmasnskim provalama. Nadogradnja crkve i podizanje zvonika sasvim sigurno su druga faza radova na objektu, ali se još uvijek ne možemo bezrezervno osloniti na Grimanijev podatak da se to desilo 1681. godine.
Zvonik je podignut u osovini, sa neznatnim otklonom prema sjeveru. Nasuprot uobičajenoj praksi i logičnim konstruktivnim zahtjevima, ima inverzan raspored otvora. Počev od jednostavno profiliranog vjenca na visini od 10 m superponirani su trifora, bifora i monofora, koje vrhuni klasična piramida. Sem malih čunjeva sa kuglom na vrhu, postavljenih na uglovima podnožja piramide zvonika, skromnih vijenaca što ističu spratnu podjelu, na njemu nema drugih dekorativnih ili pak skulptorskih elemenata važnih za procjenu stila i vremena gradnje.

SLIKARSTVO

Crkva Sv.Stefana je sada živopisana fresko slikama izvedenim u tradicijama vizantijske estetike. Blagoslovom episkopa dalmatinskog Fotija i neposrednim staranjem jereja Borisa Milinkovića unutrašnjost golubićke crkve je 2010. u potpunosti oslikana freskama. Slikar Petar Bilić i njegova radionica su u tehnici akrilika no ikonografski utvrđenim pravilima oslikali sve prostore, propisno ih označili titlama, a na nadsvođu južnih vrata ostavili ktitorski zapis.

.......
.......................................................................Oslikavanje crkve 2010.

.......
...................................................................Detalj freske iz crkve

Međutim to nije prvi na njoj zabilježeni slikarski sloj. Premda su i ranije pod naslagama otučene žbuke provirivali pojedini dijelovi, tek kasnih devedesetih godina 20. vijeka uspjeli su se na južnom zidu priprate - westwerku nazreti fragmenti kompozicije Strašnog suda, zapravo Priugotovljeni presto – Hetimasija.
Teme i funkciju nedostajućeg slikarstva početkom 19. vijeka u potpunosti je preuzeo ikonostas sa tri zone iznad prestonih ikona. Prema arhitektonici drvene konstrukcije, duboreznim motivima i ukrasima srodan je najvećem broju ikonostasa nastalih početkom 18. vijeka, koji su se u nepromjenjenim oblicima pojavljivali sve do sredine 19. vijeka.
Sastoji se od zone prestonih ikona, skromnih carskih dveri završenih ovalom bez ikakvih ukrasa i tri reda ikona postavljenih u duborezne arkade. Jedine prave kompozicije su one iznad dveri, Oplakivanje Hristovo i Deizisni čin. U prvoj zoni su dopojasno naslikani proroci u ovalnim medaljonima prepoznatljivi po tekstovima proročanstava ili karakterističnim atributima, u drugom su apostoli posjednuti na katedrama, dok treći red čine stojeće figure svetaca. Kao ikonografska osobenost ove cjeline kojoj nedostaje ciklus Velikih praznika, posebno se mora istaći prisustvo nacionalnih svetitelja, osnivača samostalne crkve i dinastije Nemanjića, ikona Sv. Save i sv. Simeona Mirotočivog. Iako bez posebnog obrazloženja, Milan Radeka je pokušao ikonostas atribuirati lokalnom zografu Vuku Sudareviću. Djela Vuke Sudarevića vremenski ipak udaljena, nastala u šestoj i sedmoj deceniji 18. vijeka i stilom su jasno odjelita od likovnih rješenja na ovom ansamblu, ali je očito da se radi o djelu njegovih potomaka Nikole i, vjerovatno, Konstantina Sudar(ević) a i udjelu još kojeg saradnika. Štaviše, oni ponavljaju neke njegove ikonografske sheme, a posebno istrajavaju na korištenju dekorativnih obrazaca. Na prestonoj ikoni Bogorodice s Hristom pronađena je cinoberom ispisana 1820. godina što onda s više vjerovatnosti pripisuje ikonostas Nikoli Sudaru. I površna stilska analiza ikonopisa daje naslutiti, svakako pored najboljeg, glavnog majstora, učešće barem još dvojice njegovih pomoćnika. Ova radionica oslikala je čitav niz ikonostasa i pojedinačnih ikona u hramovima širom Sjeverne Dalmacije.

.......
..............................................Stari ikonostas u crkvi koji je zamenjen novim 2010. godine

.......
...........................................................................Ikona sa starog ikonostasa

Crkva je prije rata 1991 - 95 posjedovala izvjestan broj bogoslužbenih knjiga u fizički dosta lošem stanju, a među najdragocjenijim su bili: Jevanđelje štampano u Lavovu (1715), jevanđelje (1721), strasno jevanđelje (1764) štampano u tipografiji Dimitrija Teodosija, knjiga kratkih pravila i pouka o dogmatima vjere izrađena u kijevopečerskoj Lavri (1782), triod i pentikostar s početka 19. vijeka i dr. Posebno mjesto je imao i bronzani pladanj s prikazom hananskih izviđača, antimins Arsenija Četvrtog, zvono nasljednika De Polis iz 18. vijeka sa natpisom, crkvene sasudi i dr.

.......
.................................................Primjerak stare Bogoslužbene knjige u riznici crkve u Golubiću

Uokolo same crkve je groblje u kome se povremeno nađu i ogromni kameni blokovi, stećci bez likovnih predstava. Oni su klasično obilježje kasno-srednjovjekovnih grobišta, dodatni argumenat starosti same crkve. Odatle potječe nađeni kameni krst sa natpisom, jedan od najstarijih u oblasti. Skulptorski je obrađen sa utorima, ovoidnim završecima krakova krsta i tordiranim užetom-vijencem u koji je smješten dragoijeni natpis. Na njemu je slovima oblika tipičnog za to vrijeme uklesano: 1688. 28. septembra -Angelija Reljan. Sličan krst nalazio se iznad humke uz južni zid crkve i na njemu je bila upisana 1764. godina. Tog kamenog krsta više nema, ali je na ovom groblju ostalo dosta zanimljivih nadgobnih krstača ispunjenih dekorativnim geometrijskim motivima. Zajedničku cjelinu sa crkvom čini, sada u cjelosti obnovljena zgrada bratske kuće, u kojoj je nekada poučavao Dositej Obradović, ostavivši o tome spomena u svojoj biografiji i u zapisima na knjigama koje je čitao.

.......
.............................................................................Stari krstovi nađeni kod crkve u Golubiću

Crkva sv. Stefana u Golubiću po svemu je sadržajan i mnogoslojevit spomenik prošlosti koji pred istraživače postavlja čitav niz otvorenih pitanja, čija razriješenja
isključuju bilo kakvu vanstručnu motivaciju, tako i ona tekuća pitanja skorašnje obnove. Nikad ne treba smetnuti s uma da se radi o živoj crkvi i vjerničkim potrebama, a upravo time su se rukovodili oni koji su odskora crkvi podarili moderniji izgled i novu bogoslužbenu opremu. Tim načinom željeli su ostaviti vidan trag u hramu, ali jednako tako i o svom vremenu.Izvor: Dr Branko Čolović, „Crkva svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana u Golubiću (ISTINA-Izdavačka ustanova Eparhije dalmatinske

ZNAČAJ CRKVE U ŽIVOTU GOLUBIĆANA

Mnogostruka je bila uloga ovog hrama tokom čitave njegove istorije. Prije svega i iznad svega, njegov značaj je u tome što je on bio ''dom Boga živoga'', mjesto sveto, gdje su se ljudi sretali sa Bogom, gdje su riječi Božje slušali, gdje su se pričešćivali, ispovijedali, kajali, mirili, krštavali, vjenčavali i opojavali.
Veliki duhovni značaj ovoga hrama vidi se iz jednog istorijskog podatka. Godine 1692, došao je iz Bosne u Dalmaciju Episkop Vasilije. To je bio prvi Episkop Dalmatinski, jer su dotad našom crkvom u Dalmaciji upravljali pećki patrijarsi preko dabrobosanskih mitropolita. Srpski patrijarh Arsenije III Čarnojević je tada odredio da sjedište ovog prvog Dalmatinskog Episkopa bude pri hramu Sv. Stefana u Golubiću. O tome Episkop Nikodim Milaš u ''Pravoslavnoj Dalmaciji'' na str.333-334 kaže:
''Od početka 1692. godine nalazi se u Kninskoj krajini episkop Vasilije, koji je zbog turskog gonjenja prebjegao iz Bosne u Dalmaciju. Dalmatinski Srbi kontinenta obrate se pećkom patrijarhu Arseniju Trećem, koji se tada već u Austriji nalazio, moleći da odobri da im episkop bude pomenuti Vasilije. Patrijarh izda tada to odobrenje; i Vasilije se stalno nastani u Golubiću kod Knina, od kuda je odmah počeo upravljati crkvom dalmatinskog kontinenta. Ovo je odobrila i dalmatinska vlada, kao što se doznaje iz jednog dekreta tadašnjeg proveditora Don Dalfina, koji za izdržavanje toga episkopa ustupa mu staru kuću u Golubiću nekog Turčina Pohalovića, jedan vinograd i šezdeset dana oranice. (ovaj dekret je od 12.januara 1693.godine a nalazi se u staroj arhivi zadarske episkopije pod brojem 118) Kada je za sve ovo doznao episkop Melentije, protestirao je kod vlade i malo poslije toga mi nemamo spomena o episkopu Vasiliju, koji je po svoj prilici bio prinuđen da se vrati u Bosnu.'
 

Prve naše narodne škole u Dalmaciji otvarali su monasi u manastirima i sveštenici pri hramovima. Tako je bilo i u Golubiću. Zapisan je važan podatak kako je 1764. godine, na poziv crkvene opštine u Golubiću, došao ovdje veliki prosvjetitelj Dositej Obradović i u bratskoj kući pri hramu učio djecu. Na nesreću, u ono vrijeme se u Golubiću pojavila kuga, pa je Dositej morao da se preseli u Orlić.

Hram Sv. Stefana kroz dugi vremenski period je bio narodno zborište, odakle su pokretane sve važnije akcije ljudi ovoga mjesta. Tu se zborovalo i dogovaralo o važnim događajima i pravili se planovi za poslove od zajedničkog interesa. Ispod crkve ima proširen prostor koji se u narodu zove «Kolište». Od vajkada, na dan seoske slave i u drugim prilikama, tu se okupljala mladež radi druženja i veselja. Nakon Drugog dvjetskog rata kad je izgrađen Dom kulture, u crkvu se išlo na liturgiju a potom na Glavice u centar sela.

Godinama potom, državna politika i jedina vladajuća ateistička partija odvraćala je mlade ljude od vjere i crkve. Marksizam se, umjesto vjeronauke, učio u školama. To je bilo teško vrijeme za crkvu i vjernike. Crkvi je tada oduzet veliki dio posjeda (oranica). Ali nikakva sila nije mogla da uništi tradiciju okupljanja na dan seoske slave. I održavanje hrama uvjek je imalo svoje priložnike kako od mještana tako i od Golubićana koji su živeli u rasijanju.

.......

......................................................................... Spomen ploča u čast Dositeja

Golubićani nisu prekinuli tradiciju da se okupljaju na dan hramovne slave uprkos tragičnom ishodu rata. Od 1995.godine u izbjeglištvu, misle na svoju crkvu okupljajući se oko beogradskog hrama Sv. Petra i Pavla u Topčideru. Na dan prenosa moštiju svetog prvomučenika i arhangela Stefana, svake godine, službu Božju vršio je naš golubićki sveštenik Branko Milanković. Sedme godine (2002.). ogranizovanim prevozom, prvi put, Golubićani odlaze u rodno selo. A slijedeće 2003. na dan hramovne slave desi se neviđeno veliki zbor Golubićana, koji dođoše iz svih krajeva svijeta. Dođoše da se pomole u svojoj crkvi i obećaše -opet će i uvijek će. Što obećaše to i čine do dana današnjega.

.......
.....................................................................................Obnova crkve 2010.g.

.......
Njegovo preosveštenstvo, Vladika Fotije drži besedu na trpezi ljubavi 2012. godine povodom Jubileja, 550 godina postojanja crkve u Golubiću

.......
....................................................................................
Česma kod crkve - detalj

.......
...............................................................................
Stepenište kod crkve - detalj

.......
..................................................................
Obnovljen parohijski dom 2012. godine

.......
Kapela kod mosta na skretanju ka Bosanskom Grahovu (stara kapela je srušena, početkom 70-tih prilikom renoviranja ceste Knin-B. Grahovo)

CRKVA SVETOG VELIKOMUČENIKA GEORGIJA

Uvijek kada je srpski narod bio primoran da se bori za svoju čast i slobodu ponajviše se uzdao u Božju pravdu. Kada se devedesetih godina nadvila krvava ala nad krajiškim narodom zatitrao je u njemu plamičak kosovskog mita. Probudi se spremnost srpskog vojnika, da se bori i gine «za krst časni i slobodu zlatnu». Ponajviše od svega bila mu je potrebna molitva Bogu za mir na Zemlji.
To je bio povod da se započne izgradnja još jedne crkve u selu, posvećene sv. velikomučeniku Georgiju. Lokacija za novu crkvu je u centru sela, kraj škole, gdje se mladež okupljala da bi učila vještine ratovanja kako nebi naivno ginula.
Početak radova upriličen je na dan spaljivanja moštiju Svetog Save 10. maja.1992. godine. Osvećenje početka gradnje i polaganje gramate u temelje crkve obavio je episkop dalmatinski gosp. Nikolaj, a crkvi je kumovao akademik Jovan Rašković. Dinamika radova na izgradnji tekla je po planu i u najboljem redu. Do početka augusta 1995. godine završeni su grubi građevinski radovi i postavljena kupola na crkvi. U toku je bila izrada krstova i očekivala se ceremonija njihovog postavljanja. Po završetku hrvatske vojne ofanzive, svesrdno potpomognute stranom silom, na vlast dolazi najtvrđa desna struja, Hrvatska demokratska zajednica koja poruši hram do temelja. Građevinski materijal ukloni sa mjesta gradnje i tako uništi sve tragove koji su ukazivali na to da je tu nekad postojala crkva u izgradnji. Međutim narodu Golubića ostaće u sjećanju to osvećeno mjesto i slika hrama u izgradnji.

.......
............................Građevina crkve sv. Georgije kod Osnovne škole koja je srušena 1995. od strane hrvatske vojske

SEOSKA GROBLJA

Najbolji svjedoci postojanja jednog naroda svakako su groblja. Mnogobrojni natpisi, sastavljeni ponekad samo od suvih datuma i imena a ponekad puni dragocjenog kazivanja o pokojnicima i nježnih izliva ljubavi i poštovanja od njihovih potomaka, odvode našu misao u prošlost, u vrijeme njihova života pa i dalje.
Groblje budi uspomene, osvježava sjećanje na ljude koji su prije nas živjeli, dočarava nam njihovo vrijeme, likove, rad i njihove zasluge za potomke.
Golubićani su se odvajkada sahranjivani na groblju pored crkve sv. Stefana. Nadgrobne ploče i spomenici sa raznim natpisima svjedoče o daljnjoj i bližoj prošlosti.
Ispod groblja, oko puta, vidljive su grobne ploče. Neznamo pouzdano gotovo ništa o tome. U pređašnja vremena bio je običaj da se izvan šamatorije sahranjuju oni koji su su «sami sebi sudili» jer običaj dugo nije dozvoljavao drugačije.
Zbog nemogućnosti širenja groblja u krugu crkve, između grobova, gotovo da nema prostora. Ovakvo stanje, a i zbog velike površine i raštrkanosti sela, grupe zaselaka odredile su lokalitete za groblja na zgodnoj im udaljenosti. Na ovaj način stvorilo se više mogućnosti da groblja budu planski uređenija. Nova groblja imaju kapele sa najneophodnijim rekvizitima za sahranu.

Golubićka groblja su na šest lokaliteta:

1. Staro groblje kod crkve svetog Stevana na Glavičici Tu se sahranjuju mrtvi iz Plavšića, Radinovića, Borovića, Kesića (Kuliši), Ponoša, Rončevića, Drobaca, Gloginja, Reljana. Staro groblje kod crkve proširuje se prema Radnovića varoši.
2. Groblje na Gaju kod Vukovića pripada Dragašima, Vukovićima, Damjanovićima, Čolacima, Vojnovićima i Đuricama
3. Groblje na Glavičivi kod Kesića i Marića pripada Marićima, Kesićima, Milivojevićima, Jerkovićima (Šakci) i Reljanima (Dražari)
4. Groblje na Gredi ispod Plavša je za Arule, Džepine, Šljivare, Zelembabe, Tice, Bubonje, Plavše, Nokoviće i Čučke
5. Groblje na Kulini pripada Klicovima, Klincima i Grubićima
6. Groblje pod Gradinom, kod Opačića je za Opačiće, Kablare, Jerkoviće, Stančeviće, Torlake, Stoliće, Ljubišiće, Momiće.

Težnja svih Golubićana je, ma gdje oni živjeli, da budu sahranjeni u svoje groblje u Golubiću. Ali to uvijek nije bilo moguće. Mnogi ratovi na ovim našim prostorima koji su se dešavali određivali su sudbine ljudi. Neki su umirali na ratištima i počivaju u neznanim grobovima širom Balkana. Drugi su opet, trbuhom za kruhom ili iz nekih drugih razloga, nalazili svoja mjesta boravka širom svijeta i tamo daleko sahranjivani. Poslednja rana naših Golubićana kao i mnogih Krajišnika od 1995. godine, jeste da su mnogi nasilno umirali na pragu svoje kuće i sahranjivani u zajedničkim grobnicama. Ili su umirali u izbjeglištvu i sahranjivani po grobljima širom Srbije i Crne Gore ili bijelog svijeta.

DA SE PODSJETIMO:

Srpski manastiri u Dalmaciji

U 14. vijeku osnovana su tri srpska manastira:
• Krupa (1317.)
• Krka (1350.)
• Dragović (1395)

Znameniti episkopi u Eparhiji dalmatinskoj i vreme njihova stolovanja

• Savatije Ljubibratić (posle 1693-1716),
• Stefan Ljubibratić (1716-1722),
• Simeon Končarević (1751-1762),
• Venedikt Kraljević (1810-1823),
• Josif Rajačić (1829-1834),
• Pantelejmon Živković (1834— 1836),
• Jerotej Mutibarić (1843—1853),
• Stefan Knežević (1853—1890),
• Nikodim Milaš (1890—1910),
• Danilo Pantelić (1921—1927),
• Maksimilijan Hajdin (1928—1931),
• Irinej Đorđević (1931—1952),
• Nikanor Iličić (1947—1951), administrirao eparhijom,
• Simeon Zloković (1951—1959), administrirao eparhijom,
• Stefan Boca (1959—1978),
• Nikolaj Mrđa (1978—1992),
• Longin Krčo (1992—1999),
• Fotije Sladojević (od 1999).

Jeseni 2013.g. sajt napravio: Site factory
>
 
 
Zavičajno udruženje
 
   
   
   
Članovi
 
   
   
 
Riznica
 
   
   
   
   
   
   
>
 
Golubićani