O Golubiću
 
   
   
   
   
   
   
   
   
 
Projekti
 
   
   
   
>
 
 
Galerija
 
   
   
>
 
>
 
>
 

Istorija

Bogata je i obimna pisana istorija ovog dijela Dalmatinske Zagore. Neka istoričari govore o tome. Urednici ovog sajta su pokušali napraviti hronologiju važnih i manje važnih događaja u svom selu, oslanjajući se na istorijske podatke, legende i iskaze svjedoka dotičnih događaja. Svjesni smo toga da nismo obuhvatili sva saznanja i interesantne događaje pa ćemo se osloniti i na Vas, čitaoce ovih redova, da nam svojim prilozima pomognete kako bi ovu stranicu učinili što interesantnijom. Pišite nam o ljudima i događajima koji su na bilo koji način uticali na život Golubićana i razvoj sela Golubića.

O postanku imena Golubić legenda kaže: «Bio jedan bogati kralj, imao dvorove u Kosovu Polju i dvije ćerke krasne, kao sjajne danice; jednoj bilo ime Danica, drugoj Golubica. Golubici za prćiju dade kralj najljepši kraj u Kninskom Polju, koji ona obrati u pravi perivoj i tu dvore sagradi, te po njezinom imenu dvori bijehu nazvati Golubići; tako kasnije оvo se selo nazva Golubić.

.......

A u svojoj knjizi «Život i priključenija» Dositej piše:»...Nemoć moja me raslabi i prinudi vozvratiti se u Dalmaciju. Užasne se moj ljubimi Novaković kad me vidi tako slaba i preobražena; i imajući u svojoj parohiji nekog dobrog sveštenika Leontija iz Fruške Gore za magistra, sovjetuje mene da se namjestim u lijepom mjestu pri zdravoj i cjeliteljnoj vodi u bližnjem selu Golubiću. Ovdje se pogodim za dvije godine učiti djecu, i za mjesec dana sovršeno ozdravim.“
..................................................??????????? ???????? ?? ??????????? ?????? ??????? ??????
Prema dostupnim istorijskim podacima u većem broju Srbi naseljavaju Dalmaciju u predtursko doba o čemu svjedoče I tri srpska manastira. Krupa (1317), Krka (1345) I Dragović (1395) kao I veliki broj pravoslavnih hramova.
Teško je naći potvrdu i dati vjerodostojan podatak o tačnom naseljavanju Kninske krajine i Golubića.

1368 Prvi put Golubić se spominje kao naseljeno mjesto pod nazivom BUTINA VAS.

1394-1397 Za vrijeme Bosanskog kralja Stefana Dabiše talasi iseljavanja Srba iz Bosne u Dalmaciju naročito oko Knina (Golubić, Kninsko Polje, Polača I Pađane)

1462 Sagrađena crkva posvećena Prenosu mošti Sv. Arhidjakona Stefana. Zetski mitropolit Josif blagoslovio izgradnju

1522 Kninsku Krajinu I Golubić zauzimaju Turci.

1523-1527 Turci su sami sprovodili preseljavanje Srba u svoje pogranične oblasti te je u ovom periodu izvršena najveća seoba Srba u Dalmaciju.

1577-1587 Druga velika seoba Srba pod Turcima, po nekim istorijskim izvorima (Kninska Krajina, prota Savo Nakićenović). Preci nekih od sadašnjih rodova Golubićana su naseljeni u Golubić u ovoj i prethodnoj seobi.

1633 Iz Bosne prebjegao veliki broj srpskih porodica i dio njih se naselio u Golubić.

1688 Kninska Krajina pod vlašću Mlečana.

Po istorijskim dokumentima Osmanlije su u donjem djelu sela Golubić pretrpjele težak poraz.
Iz ove godine postoji Nadgrobni spomenik-Krst sa natpisom Angelija Reljan.

1692 Golubić sjedište prvog episkopa Dalmatinskog.
Patrijarh Srpski Arsenije III Čarnojević izdao odobrenje da episkop Vasilije bude episkop Dalmatinski.

1699 Golubić se izričito spominje kao mjesto prilikom Mletačko- Turskog razgraničenja.

1721 Formirana Plavanjska serdarija koju su činili Plavno, Golubić, Radljevac, Strmica i Žagrović.

1758 U izvještaju Mletačkog generalnog Providura Frančeska Grimanija naveden je broj stanovnika Golubića i podaci o podizanju i obnovi crkve Svetog Stefana. Golubić ima 109 porodica sa 1003 stanovnika.

Prostor Kninske Krajine se godinama prorjeđivao zbog iseljavanja koje je bilo plod Turskog zuluma nad hrišćanima, gladi, vjerskog ugnjetavanja ili epidemija bolesti.
Može se sa sigurnošću ustvrditi da od 1770 nije bilo značajnije promjene stanovništva.

1764 U Golubić “Lijepo mjesto pri zdravoj i celiteljnoj vodi” dolazi naš veliki prosvjetitelj Dositej Obradović da se oporavi od bolesti i da podučava golubićku djecu.

1797 Kninska Krajina pod upravom Austrije.

1805 Kninska Krajina pod upravom Francuske.
Narod je dobio veća prava i slobodu, Pravoslavna crkva je po pravima izjednačena sa Rimokatoličkom.
Prve škole na maternjem jeziku kao i organi i institucije vlasti.

1815 Odredbama Bečkog kongresa potvrđuje se pravo Austrije na Dalmaciju – Kninsku Krajinu.

1857 Organizovan prvi popis stanovništva u Dalmaciji. Golubić broji 1578 stanovnika.

1875-1878 Bosansko Hercegovački ustanak 15.septembra u Crnim potocima – Tiškovac.
Aktivno učešće Golubićana u borbama, u Golubiću je stalno koncetrisana grupa boraca.
Golubić i Strmica su bili baza za ubacivanje boraca. Između ostalih i čete dobrovoljaca sa Banije i Korduna u čijim redovima se borio i budući Srpski kralj Petar Karađorđević – Mrkonjić. U ustanku je poginulo 150 boraca među kojima 17 iz Golubića, Plavna i Strmice.
Golubić, Plavno i Strmica su bili baza za prihvat izbjeglica i bolesnih, a veliku pomoć pri lječenju je pružala Engleskinja Adelina Pauli Irbi poznatija kao Mis Irbi.
1907 - Izgrađena pruga uskog kolosjeka Drvar-Knin (Šipadova pruga)
- Željeznička stanica je bila kod Barake, blizu škole a stajališta za ulaz putnika: Komalić, most Kapelica i Zelembabe. Pruga je ukinuta 1948. g. kada je u rad puštena Unska pruga.
1910 Sagrađena zgrada Osnovne škole na Glavicama.
Formirano Sokolsko društvo Golubić. Postoje pisani tragovi da je Srpsko Sokolsko društvo “Golubić” 1912. godine učestvovalo u sletu u sklopu zborovanja “Sokolova” Sjeverne Dalmacije u rejonu crkve Lazarice. Prvi starješina Sokolskog društva bio je Ilija Reljan Dražar, zamjenik Milan Damjanović, tajnik Nikola Jerković, načelnik David Jerković prosvetar Branisalva Đebić .

1914 Sprovedena opšta mobilizacija vojnih obveznika iz Golubića
Stradanja u promjeni zaraćenih strana i različiti putevi odlaska na Solunski front. Dio Golubićana uzeo učešća u dobrovoljačkim jedinicama Srpske vojske (Petar Kablar, Đurađ Dzepina, Ilija Plavša…)
Svi oni su odbili dodjeljenu zemlju od vlade Srbije i vratili se u Golubić.

1918 Formirana Zemaljska vlada za Dalmaciju koja je pozvala sve opštine da priznaju Narodno vijeće Srba Hrvata i Slovenaca u Zagrebu kao vrhovnu vlast. Tada je italijanski okupator otpočeo zaposjedanje Kninske krajine. Osjećaj sigurnosti kod naroda nastao je kad je preko Bosne (kroz Golubić), 10. decembra stigao u Knin odred Srpske vojske na putu za Split.
Prva okupacija Kninske krajine od strane Italije. Jedan bataljon zaposjeo Golubić.
Okupaciju su pratili brojni sukobi. Raspuštena je općina Knin i uspostavljen preki sud za Kninski kotar.
Opštoj napetosi doprinjelo je i zadržavanje oko 6000 zarobljenih Kninjana koji su bili u jedinicama Austrougarske vojske.
Primjera radi, Golubićanac Petar Plavšić je u zarobljeništvu proveo tri godine i vratio se pješice iz Italije.

1921 Kroz Golubić 4. Aprila prošle za Knin jedinice 26-tog puka kraljevine Srba Hrvata I Slovenaca i sa time je okončana prva Italijanska okupacija Krajine.

1932 U Stolića njivama pronađen je zlatni nakit izuzetne istorijske i umjetničke vrijednosti.
Nakit se čuva među odabranim predmetima od posebnog značaja u Muzeju hrvatskih arheoloških spomenika u Splitu.
.......
1936 -Počela izgradnja Unske pruge.

-Do 1941 izgrađeno je 25 km pruge od Bihaća prema Kninu i 24 km od Knina prema Bihaću uključujući i dio kroz Golubić sa izgrađenom zgradom željezničke stanice. Gradnja pruge se prekida tokom Drugog svjetskog rata. Gradnja pruge nastavlja se 1946. Godine. Pruga je zvanično puštena u saobraćaj 12. Decembra, 1948.g. Iste godine je ukinuta Šipadova pruga od Ličke Kaldrme do Knina.
1938 Izgrađen Stančevića i Jerkovića mlin.

1940 Formirana “Zaštitna” jedinica HSS za rejon Golubića koja je proglašenjem NDH preimenovana u ustaše. Na čelu jedinice je bio Pero Šimić.

1941 2. maja talijanska divizija “Sassari” zaposjela Kninsku Krajinu. 20. maja civilnu vlast u Kninu preuzima NDH. - 28. Maja dolaskom ustaša iz Zagreba počeo je progon stanovništva i pljačkanje imovine.
5/6. Jun sprovedeno je prvo hapšenje i ubijanje Srba od strane ustaša.
1941 27. Jula ustanak srpskog naroda na Tromeđi.

28. Jula srpski ustanici oslobodili Golubić

4.avgusta, formiran štab Gerilskih odreda za Kninsku krajinu sa sjedištem u Golubiću. Komandant Živko Brković, a zamjenik Brane Bogunović.

-U početku ustanak je imao za cilj osigurati život i slobodu Srpskom narodu. Ideološko-politički sukob ustaničkih vođa i političkih prvaka na Tromeđi imao je teške posljedice na borbu za opstanak i slobodu Srpskog naroda. Podjele su zahvatile narod i jedinice, sela, zaseoke pa čak i mnoge familije. U Golubiću je uočljiva podjela na četnike i partizane.

1942
-Na Badnje veče, 6. Januara, ustaške snage iz uporišta u Vrpolju napale Golubić koji je Golubićka četa odbila bez žrtava.

17. Maja partizani napali Italijansku kolonu ispod Veljuva. U odmazdi Italijani su artiljerijom gađali Golubić. Poginulo je nekoliko ljudi i više kuća je srušeno. Veliki broj Golubićana je bio uhapšen.

1944 u novembru, u Golubiću se vode žestoke borbe između četnika i partizana.
1945 - u Drugom svjetskom ratu Golubić je ostao bez 149 svojih stanovnika

1947 - Obnovljena zgrada stare škole na Glavicama

.......
......................................................????? ?????, ??? ??????? ? ???????? ??? ? ????????

1948 - Izgrađen Zadružni dom. Izgradnja doma počela je početkom juna 1948. godine, Dom je stavljen pod krov za svega 29 dana. Dom je otvoren za dan borca 4. jula 1948. godine, a prva kino predstava prikazana je mjesec dana nakon zvaničnog otvaranja.
- Narod Golubića je dao oko 3000 dobrovoljnih radnih dana za izgradnju doma
- Osnovana seljačka radna zadruga
-Zadruga u Golubiću kupila radio aparat marke “Kosmaj”. U to opasno vrijeme – vrijeme “Inforbiroa”, neki
naši mještani slušali su radio Moskvu i zbog toga bili osuđeni na izdržavanje kazne na Golom otoku.

1952 - Sagrađena elektrana od 25Kv uz stručnu pomoć braće Save i Nikole Đurice, pomoć Poljoprivredne zadruge i dobrovoljni rad mještana

1953 - Osnovana je Poljoprivredna zadruga “Tromeđa” Golubić. Zadruga se 1969. g. pripaja preduzeću “Jedinstvo” Knin

1954 U Golubiću formiran ogranak Srpskog kulturnog društva «Prosvjeta». Društvo je radilo u više sekcija pa je tako postojao pjevački hor, tamburaški orkestar i folklorni ansambl.

.......

1956 - Izgrađena hidrocentrala Golubić od 150Kv. Struja dovedena u većinu kuća.

1961
- Podignut spomenik palim borcima partizanima i žrtvama fašističkog terora u Drugom svjetskom ratu.

- Otvorena je prva pošta u prostorijama zadružnog doma. Broj pošte 59301, koji se koristio u poštanskom saobraćaju.

- Počela izgradnja stambene zgrade za učiteljske stanove u Golubiću. Zgrada je locirana kod škole i zadružnog doma.Tada je u Golubiću bilo preko 500 đaka od prvog do osmog razreda Osnovne škole i 20 učitelja.

.......

1962 - Izgrađen most na Butižnici kod Kapelice na mjestu gdje je postojao stari most od sedre za kojega kažu da je nastao za vreme Napoleona. Stari most je imao dva luka sa jednim osloncem u sredini rijeke. Bio je sličan mostovima koji se nalaze kod Milivojevića i Vukovića mlinova.

1964 - Golubić dobio ambulantu

1969 -Osnovan je muzički sastav “Plave Zvijezde”. Grupa je bila aktivna do 1979.g. Na repertoaru su bile pjesme grupa: The Beatles, The Rolling Stones, Pro Arte, YU Grupa i Indexi.

1978 - U Golubiću nastupala grupa “PRO ARTE”

1980-1981 - Izgrađena i puštena u eksploataciju hidroelektrana Golubić snage 7Mv

.......
....................................................................................????????????? ? ????????

1981. Počinje sa radom diskoteka “SUNCE”. Prvi disko džokej Branko Opačić, potom Radovan Borović, Đuro Opačić I Ljubiša Kesić.

1982 - Formirano omladinsko naselje na Glavicama i otvorena Savezna omladinska radna akcija “SORA KNIN”
- U Golubiću nastupali pop i rok grupe: Parni Valjak, Prljavo kazalište, Aerodrom, Itd bend, Laki pingvini, Stijene, Magazin, Plava trava zaborava.

1983 - Obnovljen rad Kulturno umjetničkog društva pod imenom “Stevo Opačić”
- Formirana je folklorna, dramska i muzička sekcija kao i muška i ženska pjevačka grupa.

- 1994 KUD “Stevo Opačić” promjenjeno ime u KUD “Golubić”

1986 - Zemljotres razorne snage pogodio Kninsku Krajinu. Oštećeno mnogo objekata među kojima i zgrada Osnovne škole sa procjenom da nije za dalje korišćenje.
- Otvorena zgrada nove pošte.

1987 - Osnovna škola sa imenom “Branko Radičević” sagrađena zajedničkim sredstvima opština Novi Beograd, Istok i Novi Zagreb kao izraz solidarnosti sa stanovnicima Golubića.

1988 - Počela sa radom automatska telefonska centrala koja je imala 300 telefonskih priključaka.

1990 -20.avgusta postavljene prve barikade kao odgovor i spontani otpor stanovništva prema Hrvatskim vlastima koje su tražile odcjepljenje od Jugoslavije. Barikade u Golubiću postavljene ispod tunela prije mosta na Radljevcu.

-Proglašena SAO Krajina.

1991 -Hrvatski sabor proglašava nezavisnost 5.decembra
-U Kninu 19.decembra, usvojen ustav i formirana Republika Srpska Krajina.
-U Golubiću u sklopu naselja na glavicama formiran Centar za obuku milicije kojim je u početku rukovodio Dragan Vasiljković-Kapetan Dragan.

1992 -Raspadom SFRJ, nakon priznavanja novoosnovanih država formirana vojska Republike Srpske Krajine u čije je jedinice mobilisan veliki broj Golubićana.
-Golubić se našao u zoni jug pod zaštitom UNPROFOR-a.
-U agresiji na Miljevački plato kod Drniša poginulo 48 krajiških boraca među kojima i trojica Golubićana.
-10.maja, na dan spaljivanja mošti Sv. Save , početak izgradnje crkve Sv. Georgija u Omladinskom naselju na Glavicama. Osveštenje obavio episkop dalmatinski G. Nikolaj.

1994 - Izdat Golubić-Bilten na inicijativu Borisa Bore Vukovića. Teme Biltena trebalo je da bude sve ono bitno što se događa ili se nekad događalo u Golubiću.
- Folk-rok maraton u Golubiću. Organizator Radovan Buco Borović.
- Nastupali su: Minđušari, Dzep, Tri drugara, Jandrino jato, Mile Delija, Milan Malbaša, Zora mrak i pjevački hor iz Obrovca.

1995 - 04. avgusta. počinje granatiranje Golubića. Granatiranjem je zahvaćeno kompletno selo što je natjerlao stanovništvo da se povuče na bezbjedno područje sa nadom da će se vratiti svojim kućama.
Vjerujući u to mnoga domaćinstva su ostavila vezanu stoku, lična dokumenta i vrijedne papire, a prebacivali su se kako se ko snašao: traktorima, frezama, automobilima, teretnjacima, zaprežnim kolima.
Bila je prekinuta komandna veza među pripadnicima krajiške vojske, vojnici branioci bili su prisiljeni na povlačenje pa su se tako i oni našli u izbjegličkoj koloni. Ostao je samo mali broj mahom starih i iznemoglih osoba. Jedan dio naših Golubićana ubijen je na najzvjerskiji način. Stradalo je 37 stanovnika Golubića, mahom starije osobe. Zapaljeno je 48 kuća.
1996. -U Golubić se naseljavaju Hrvatske porodice iz Bosne.
-Zauzeta (useljena) 51 srpska kuća.
-Hrvatske vlasti preko UNHCR-a i svog konzulata u Beogradu počinju selektivno izdavati dozvole za povratak pojedinaca. Međunarodna humanitarna pomoć u Golubiću realizuje se preko Švajcarske humanitarne organizacije SDR.
2002 - UNHCR organizovao posjetu tipa “Idi vidi” u trajanju od 48 sati , Golubićani prvi put dolaze u selo poslije egzodusa 1995 godine.

2004 -Odlukom vlade Hrvatske i Općine Knin na Glavicama počinje izgradnja 122 kuće za hrvatske naseljenike iz Bosne i Hercegovine.

2008 - Osnovano Zavičajno udruženje “Golubić” u Beogradu

2009 - Sa blagoslovom njegovog preosveštenstva episkopa Dalmatinskog G. Fotija počela je obnova crkve Sv. Arhiđakona Stefana u Golubiću (urađeno prilazno stepenište, sanirana krovna konstrukcija i temelji hrama, obijena i stavljena nova fasada, postavljena vrata i prozori kao i bakarni pokrov na zvonik i oltar).
- Radovi finansirani sredstvima prikupljenim donacijama Golubićana, prilozima skupljenim u Americi, donacijama preduzeća i ustanova iz Srbije (Ministarstvo vjera Republike Srbije, Skupština grada Beograda, Telekom Srbije, JP “Službeni Glasnik”, opština Savski Venac…) i nesebičnim angažovanjem pojedinih Golubićana.

2010 - Završena obnova crkve Sv. Stefana. Postavljen novi ikonostas, stasidije i ostali crkveni inventar izgrađen u duborezu u radionici “Sv. Trifun” u Kragujevcu.
- 15.avgusta, Episkop dalmatinski G. Fotije obavio malo osvećenje drevne svetinje. Svetoj Liturgiji je prisustvovao veliki broj Golubićana i gostiju.
- Zbog posebnih zasluga za obnovu hrama u Golubiću episkop dalmatinski G. Fotije ordenom Nikodima Milaša odlikovao je Borislava Ponoša, a arhijerijskim gramatama Dragana Jerkovića, Milana Plavšića i paroha Golubićkog Borisa Milinkovića.

2011 - Završeno živopisanje crkve Sv. Stefana. Živopis je djelo majstora Petra Bilića iz Beograda i nastao je kao plod Vizantijske ikonografske tradicije i njenog razvoja.

2012 - Počela obnova parohijskog doma u Golubiću.
-Obilježen i proslavljen jubilej 550 godina postojanja crkve Sv. Stefana u Golubiću
- Prisustvovao veliki broj stanovnika i gostiju, predstavnika vlasti i lokalne samouprave.
- Episkop G. Fotije blagoslovio skup i obratio se okupljenima protumačivši Jevanđeljsku priču, govoreći o životu i stradanju Sv. prvomučenika i arhiđakona Stefana.
- Posle liturgije ispred parohijskog doma održan je kulturni program u kom su nastupali: Pjevačka grupa “Golubić”, Pjevačka grupa “Runolist” iz Drinića I KUD “Drvar” iz Drvara.
- U sklopu programa održana je u Parhojskom domu izložba fotografija, starih zapisa, predmeta iz sela Golubića, fotografija hrama, a dio izložbe posvećen je Dositeju Obradoviću.
2013 - Episkop G. Fotije osveštao obnovljeni Parohijski dom. Dom je obnovljen sredstvima prikupljenim u Americi i Kanadi i sredstvima prikupljenim u Beogradu.

DA SE ZNA! DA SE NE ZABORAVI!
Kako reče naš sunarodnik i Golubićanac Đuro Džepina- Maći

“-Golubićanac nije onaj ko odnekuda dođe i useli se u tuđu kuću u Golubiću.
-Golubićanac nije ni onaj došljak koji se rodi u Golubiću jer je jedan ljudski vjek mali da čovjek sraste sa Golubićem. I on je tuđin na tuđem.
-Golubićanac je onaj ko je od rođenog Golubićanca, koji živi kao svoj na svome, na svojoj očevini, đedovini, prađedovini i čukunđedovini.
-Golubićanac je onaj u kome se sustiče iskustvo, znanje i poznanje predaka koji su živeli u Golubiću.
-Golubićanac je onaj koji se rodi bilo u kojem mjestu na svetu, a otac i đed i prađed i čukunđed su mu Golubićani.”

Golubić su nam u nasleđe ostavili naši preci i mi smo dužni da ga čuvamo i ne izgubimo, jer bismo bez njega i sami bili izgubljeni...

Jeseni 2013.g. sajt napravio: Site factory
>
 
 
Zavičajno udruženje
 
   
   
   
Članovi
 
   
   
 
Riznica
 
   
   
   
   
   
   
>
 
Golubićani